facebook share abending tab-grenndargamar tab-stodvar mobile-eda176c2-929b-4cbe-a59f-033895784f6c mobile-2d59403d-800f-4012-9f8c-ab521d18129a mobile-e4fa1932-d66b-48da-9ec0-11f3feda73fc mobile-b0ceecf3-b304-479b-8977-a925874a7338 mobile-b4111b64-f6d7-48d1-b1d8-fa610628a7cb Asset-1 mobile-59ba86ab-b21d-47a3-8b9a-288e166f65ed arrow-up2 mobile-def53fbd-bbc5-48bc-8fc1-53f0b0359a23 mobile-50eddc45-fcd8-4d0f-b44a-8b2e822aa004 mobile-2798a11b-0bb7-4046-a3fa-f96962d4a511 mobile-e1a61e1e-5d30-400f-9098-43f86eec3b06 close menu close plus f57cebe7-6e0b-49c3-b20a-8d766b89441c 5dce8971-e3a6-4bf2-97b0-3d60e615f1cd 9fa88e3b-2272-4dfb-8e3f-775d8c94e634 Mavæli í umbúðum Plast án úrvinnslugjalds 7a3857b1-829f-4703-a9bd-fb7b7782a3f1 7a3857b1-829f-4703-a9bd-fb7b7782a3f1 16f4f037-7541-4a51-bf3b-4dbb44520315 c25309f0-f7b8-430c-833d-4274392323d7 e7eab9b2-989d-4e6e-aada-00bb975eabc8 f0a78693-308f-4fe1-b701-134f83f5f368 ee8e0b30-6ea2-4946-b7e6-ce731e9249c6 c8c24001-874e-4032-8952-3d883ed620a3 66fb2136-3079-4e58-b4e4-f073e07ce1bb 21fb52be-1b9e-41b7-885b-4af93be46fd2 Lituð timburflís malningarurgangur 90380c5f-e925-47f7-849b-786851d8dfd5 85d17bb8-04ba-44e4-bdb0-b491d9805c3d slatururgangur-2 8e0f7249-fc81-46a2-a778-3af99607c866 6aae3f9f-07a0-46c2-8c92-4e8075b0b6a2 Bólstruð húsgögn, dýnur o.þ.h. 9722274c-cdcd-4625-ab91-539a2cc425b0 51980ecb-63f9-449d-888d-7249a6229efd Vörubretti, kassar o.þ.h. Fiskikör Baggaður úrgangur Sag Afskurður – sléttur pappi Afskurður bylgupappi arrow acdf5b74-efd9-4f6c-9bf2-e841ebeca1cd 6726825f-6e95-4c7b-ac16-0cbea1391b8c b7945e22-d191-4d2d-a998-6329f6bb6845 athygli 4fa8e768-6969-4d29-a80e-5b70ce47ee9e 5ddf25f1-effa-4b35-b167-1c94f43a2b4c 405f3c56-cca1-41fd-8bac-6d1c6f182566 Dýrahræ Dýrahræ einstaklingar Bílrúður b364f7cf-142d-42ac-a27b-41fd49096089 03a4a6dd-1e5f-42e8-b1b2-6f225137513c 9ce6551e-6a2f-484d-9b8e-a5f1cd98620e 1ab4c955-d4a3-4588-be9a-81e22a79baf6 1ab4c955-d4a3-4588-be9a-81e22a79baf6 6629ba24-6a5d-4be7-b367-ca24d97a14a2 40483997-7ae1-4d80-8027-6a9f5af29e3f fot-02 gama 8e47fe9e-13d4-4bfd-a44e-2d3cfa03bcbd 886e6052-f6b2-4266-bfa8-41f8e60811b6 gler-01 gler-02 c3ecd163-8743-4782-9bb0-6f5fe0496658 4faca918-d246-435c-9ca0-d24d4d7d0619 c926ed52-2e95-46e6-90fd-aeb2226f0627 Dekkjakurl haensnaskitur2 73dcf6b9-bfa0-474e-8654-ece181e410a6 96bb2f46-5b56-454e-afca-4e51364441ae 9c9af0ee-9004-4cf4-993a-04b7e80a727b e9b6e998-dfea-4af4-85bd-407ea8481f38 b1e6d44f-9e6e-4e69-ae0e-9ee6444d578c kapalkefli2 5959d1a9-996f-4664-b483-b049c8355dec listi 453da20c-c927-4478-8c7b-dedbcc7375d6 b199f903-b1c4-4e80-974d-54cfd15f756b 10265d3e-c7d1-4518-a77e-04d9146b169a e3ad21d8-6ad1-4c81-b05f-7d34ae47aad6 malmar-02 malmar-03 matarleifar-012 Almennur heimilisúrgangur matarleifar-03 8f8414ac-597d-4849-9d1a-5e6c824aeac9 c2740c95-d177-4c42-8b5d-16201e308fa3 6bd66b03-9d2b-42a2-8858-ba421a4a274d b6c12134-1a41-412f-8263-255e28443c43 5c9280c2-b0ec-4839-adad-f81fad2a66e6 obagganlegur3 Nav – Óflokkaður úrgangur Nav – Óflokkaður úrgangur Óflokkaður úrgangur - af byggingarsvæðum Óflokkaður úrgangur - frá einstaklingum, verslunum o.þ.h. Óflokkaður úrgangur - frá einstaklingum, verslunum o.þ.h. b83a1e9a-781d-448a-a126-a1976d67ae95 Ólífrænn dælanlegur úrgangur - yfir 20% þurrefni a6709958-51a5-4c46-a675-3be38ca3cb8c plastumbudir-02 plastumbudir-03 87b3cafa-ecfb-46fb-83f8-bdb0c32898ed aff43df9-d76b-4dd5-bffc-e8203e3027f7 378b69fa-7b55-480c-b0b7-ca6b84a0b0c8 e00104d8-0523-43e9-a81a-a610cd566fde e10f4a7c-cfc9-4f9b-840e-3e8f4b854b8e Plastumbúðir og annað plast 2150ec56-87db-4ccf-976d-f35c73492c3d Flöskur og dósir, rafræn talning f089a81a-de83-43c3-a521-e1781190d054 80d71128-c317-496d-845c-56044475a5da bd11adef-039e-4d72-afb3-f4578655de42 dfc4968e-6a6f-4d49-a322-004354d6a36a slatururgangur-14 slatururgangur-2 fc34af50-4a59-4867-8163-f8813903380d a5ce37e9-7933-4611-9213-07331b8ae696 Steinefni frá daglegum heimilisrekstri f68ecc6e-63c4-422a-a3fc-c6a9c68f82f4 44563d4f-32c8-4c2f-a57c-c71470cb1448 Grófur úrgangur frá framkvæmdum 85976308-7ecb-4d6e-91b4-e7987a458fc2 bcfa0c1d-1f7a-4e9b-a831-1455592b3e38 Pressanlegur úrgangur frá framkvæmdum Yfirlagsefni Umbúðir úr hörðu plasti 366d1a44-40a7-406f-a244-e9d86db73fc4 veltaekur b0ceecf3-b304-479b-8977-a925874a7338 e1a61e1e-5d30-400f-9098-43f86eec3b06 flokkur-fot-klaedi flokkur-fot-nytjahl 2798a11b-0bb7-4046-a3fa-f96962d4a511 Asset-2 flokkur-gummi 9f137f52-a483-417b-9ba7-fc4f9afc491d 9f137f52-a483-417b-9ba7-fc4f9afc491d eda176c2-929b-4cbe-a59f-033895784f6c flokkur-malmar-02 flokkur-matarleifar flokkur-nytjahlutir b4111b64-f6d7-48d1-b1d8-fa610628a7cb 2d59403d-800f-4012-9f8c-ab521d18129a flokkur-plast-02 50eddc45-fcd8-4d0f-b44a-8b2e822aa004 def53fbd-bbc5-48bc-8fc1-53f0b0359a23 e4fa1932-d66b-48da-9ec0-11f3feda73fc 59ba86ab-b21d-47a3-8b9a-288e166f65ed Hjól Byggingarvörur arrow2 gamur search

Eitt flokkunarkerfi og sérsöfnun á lífrænum eldhúsúrgangi

Íbúar á höfuðborgarsvæðinu hafa lengi kallað eftir samræmdu sorphirðukerfi við heimili og sérsöfnun á lífrænum eldhúsúrgangi. Undanfarna mánuði hafa Samtök sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu (SSH) unnið að undirbúningi á slíku og var skýrsla starfshóps um samræmingu og sérsöfnun nýlega kynnt. Samræming sorphirðukerfis væri stórt framfaraskref sem mun skipta miklu máli í baráttunni gegn loftslagsvánni og fyrir innleiðingu hringrásarhagkerfisins á Íslandi. Í skýrslunni er gert ráð fyrir að innleiðing hefjist í völdum hverfum í vor og yrði lokið vorið 2023.

Skýrsla starfshópsins

Fjórir flokkar af sorpi og möguleiki á tvískiptum tunnum

Í­ nýja sorphirðukerfinu er lagt til að fjórum úrgangsflokkum verði safnað við öll heimili á höfuðborgarsvæðinu. Úrgangsflokkarnir eru:

  • Lífrænn eldhúsúrgangur
  • Blandað heimilissorp
  • Pappír og pappi
  • Plastumbúðir

Kerfið er í samræmi við þær breytingar sem taka gildi á lögum um söfnun á úrgangi við heimili um áramótin og er að Norrænni fyrirmynd. Við tillögugerð að hönnun kerfisins var haft að leiðarljósi að breytingarnar verði eins þægilegar og einfaldar fyrir íbúa og mögulegt er og verða tvískiptar tunnur í boði við heimili þar sem pláss er af skornum skammti. Þegar um tvískiptar tunnur er að ræða verður lífrænum eldhúsúrgangi og blönduðum úrgangi safnað í sitthvort hólfið í sömu tunnunni og plastumbúðum annars vegar og pappír og pappa hins vegar verður safnað í aðra tvískipta tunnu.

„Skýrslan er nú til umræðu á vettvangi sveitarfélaganna og er sú umræða mjög mikilvæg . Samræming sorphirðu á höfuðborgarsvæðinu og sérsöfnun á lífrænum eldhúsúrgangi yrði mikið framfaraskref fyrir íbúa á höfuðborgarsvæðinu. Sveitarfélögin hafa unnið náið saman í samstarfi við fulltrúa SORPU undanfarna mánuði við gerð skýrslunnar og það er mín von að sveitarfélögin öll taki vel í tillögur að innleiðingu á nýju kerfi. Samræmt kerfi yrði betra en ósamræmt kerfi og myndi auðvelda  íbúum að flokka úrgang sinn. Það auðveldar einnig fyrirtækjum sem meðhöndla úrganginn að koma honum í réttan farveg,“ segir Gunnar Einarsson, formaður stjórnar SSH.

„Sérsöfnun á lífrænum eldhúsúrgangi er einnig mikilvæg aðgerð til að GAJA geti unnið moltu úr lífrænum eldhúsúrgangi frá höfuðborgarsvæðinu.“

Í skýrslunni er lagt til að lífræna eldhúsúrgangnum verði safnað í bréfpoka sem sveitarfélögin útvegi íbúum. Pokarnir hafa gefist mjög vel á Norðurlöndunum og skipta lykilmáli til að hægt sé að vinna nothæfa moltu úr lífrænum úrgangi í GAJU. Dæmi um útfærslu í sérbýlum og fjölbýlum má finna hér að neðan og í skýrslunni sjálfri.

Fleiri og betri grenndargámar

Til viðbótar við fjögurra flokka kerfi við heimili er lagt til að grenndarstöðvanetið verði þétt og að gleri, málmum, textíl og skilagjaldsskyldum umbúðum verði safnað á grenndarstöðvum sem verða í um það bil 500 metra fjarlægð frá hverju heimili. Stærri grenndarstöðvar verða í um það bil 1.000 metra fjarlægð frá hverju heimili og þar bætast við gámar fyrir pappír og pappa, og plast. Hlutverk endurvinnslustöðva SORPU verður óbreytt en þar geta íbúar höfuðborgarsvæðisins skilað öllum helstu úrgangsflokkum til meðhöndlunar.

Undirbúningur og vinnsla verkefnisins

Verkefnið um samræmda úrgangsflokkun á höfuðborgarsvæðinu er eitt af mörgum áhersluverkefnum Sóknaráætlunar höfuðborgarsvæðisins 2020-2024. Að sögn Páls Björgvins Guðmundssonar, framkvæmdastjóra SSH, er tillögugerðin og skýrslan um samræmda úrgangsflokkun nú í umfjöllun hjá aðildarsveitarfélögum SSH og vonast er til að umræðunni ljúki á næstu vikum. Þá má að lokum geta þess að fjölmörg önnur áhersluverkefni sóknaráætlunar eru nú í gangi m.a. drög að mótun loftslagsstefnu fyrir höfuðborgarsvæðið. Þessi tvö verkefni eru stærstu verkefnin undir hatti umhverfis- og samgöngumála innan sóknaráætlunar höfuðborgarsvæðisins.



Helstu spurningar og svör um samræmt sorphirðukerfi á höfuðborgarsvæðinu 

 

Af hverju er verið að fara í þessar breytingar? 

  • Fólk hefur lengi kallað eftir sérsöfnun á lífrænum úrgangi og samræmingu á flokkunarkerfi við heimili á höfuðborgarsvæðinu.  
  • Betri þjónusta við íbúa á öllu höfuðborgarsvæðinu - eitt kerfi, einar reglur. Í dag er mismunandi flokkunarkerfi á milli sveitarfélaga. 
  • Nýja kerfið byggir á lögum sem taka gildi strax á næsta ári og felur í sér betri meðhöndlun á úrgangi. 
  • Samkvæmt lögum þarf að hætta að urða lífrænan úrgang. 
  • Fjórir flokkar, í að lágmarki tveimur tunnum, verður skylda á öllum heimilum. 

Hverju breytir þetta fyrir mig? 

  • Við hönnun kerfisins er haft að leiðarljósi að breytingarnar verði eins þægilegar og einfaldar fyrir íbúa og mögulegt er. Meginreglan mun vera sú að öll sérbýli á höfuðborgarsvæðinu fá eina tvískipta tunnu fyrir lífrænt og almennt og verða tvískiptar tunnur í boði við heimili þar sem pláss er af skornum skammti. 
  • Í fjölbýlum er líklegt að einhverjum blönduðum tunnum verði skipt út fyrir lífrænar. 
  • Þegar um tvískiptar tunnur er að ræða verður lífrænum eldhúsúrgangi og blönduðum úrgangi safnað í sitthvort hólfið í sömu tunnunni og plastumbúðum annars vegar og pappír og pappa hins vegar verður safnað í aðra tvískipta tunnu. 
  • Lagt er til að sorphirða við heimili skiptist í eftirfarandi strauma: 
    - Lífrænn eldhúsúrgangur 
    - Blandaður heimilisúrgangur 
    - Pappír / pappa 
    - Plastumbúðir 

Hvenær koma nýjar tunnur til mín? 

  • Innleiðing við heimili hefst í fyrsta lagi í vor og lýkur næsta vor þegar útboðum í einhverjum sveitarfélaganna lýkur.  
  • Nánari tímaáætlun kemur síðar en innleiðing er í höndum hvers sveitarfélags. 

Hvernig safna ég lífrænum úrgangi og hvernig poka á ég að nota? 

  • Lagt er til að lífrænum eldhúsúrgangi sé safnað í bréfpoka sem brotna auðveldlega niður og festast ekki í vélbúnaði móttökustöðva SORPU. 
  • Lagt er til að sveitarfélög útvegi íbúum ílát til að safna lífrænum úrgangi inn á heimilum. 
  • Lagt er til að sveitarfélög úthluti bréfpokum til íbúa til að tryggja söfnun á lífrænum eldhúsúrgangi og að úthlutun eigi sér stað við sorphirðu, eða að íbúar panti sér poka gegnum netið.  

Munu bréfpokar ekki leka? 

  • Mælt verður með því að fara reglulega með pokana út í tunnu. 
  • Mælt verður með því að setja ekki of blautar matarleifar í pokana. 
  • Ef mjög blautar matarleifar fara í pokana verður hægt að setja eldhúspappír í botn þeirra. 
  • Söfnun á lífrænum eldhúsúrgangi kallar að hluta til á breyttar venjur. Þær munu meðal annars fela í sér að passa að blautar matarleifar fara ekki í pokana eða þá að farið sé reglulega með þá út í tunnu. 

Af hverju þarf að flokka lífrænum úrgangi? 

  • Söfnun á lífrænum úrgangi er stórt skref í átt að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda. 
  • Lífræn söfnun er að erlendri fyrirmynd, sérstaklega á Norðurlöndunum. Styður við starfsemi GAJU, gas- og jarðgerðarstöð SORPU. 
  • Úr lífrænum úrgangi sem safnast við heimili er framleitt metangas og molta. Metangas nýtist meðal annars sem bifreiðaeldsneyti og molta nýtist til landgræðslu.  
  • Samkvæmt lögum sem taka gildi á næsta ári þarf að hætta að urða lífrænan úrgang. 

Verður breyting á grenndargámum? 

  • Lagt er til að sveitarfélögin komi á laggirnar neti af smærri og stærri grenndarstöðvum. 
  • Áhersla verði lögð á staðsetningar sem er þægilegar og öruggar fyrir gangandi vegfarendur og í alfaraleið fyrir aðra. 
  • Smærri grenndarstöðvar verða þétt og stærri grenndarstöðvum dreifðar.  
  • Málmar, textíll, gler á minni stöðvunum. Á stærri stöðvum bætast við pappír og plast því nú verða allir með tunnu fyrir pappír og plast heima hjá sér. 

Þarf ég að fá tunnu fyrir lífrænan úrgang ef ég er með heimamoltugerð? 

  • Já, það verður skylda fyrir alla að hafa fjóra flokka fyrir úrgang. Auk þess er ýmislegt lífrænt sem fellur til í eldhúsinu sem hentar ekki til jarðgerðar. 

Meira rusl

Minnisblað
Hlutur Gámur Áætlað verð